اين قدر اين مثال من در آوردي را براي ديگران گفته ام كه وقتي مرا در خيابان مي بينند مي گويند اين يارو هماني است كه همواره مثال مورچه بنفش و احتمال و محتمل را مي زند. نمي دانم چرا تا به حال اين مثال را در واژگون بازگو نكرده بودم. آنهايي كه برايشان تكراري است بر من ببخشايند ولي باز نظراتشان را درباره اين احتمال و محتمل بگويند تا مكتوب بماند. با استفاده از این قضیه می توانم اثبات کنم که آرمان گرا بودن عملی غیر عقلانی و غیر منطقی نیست و لزومی ندارد که انسان همواره واقع نگر باشد تا او را انسان عاقلی تصور کنیم.

دو گزاره بيان مي كنم پس از اينكه با دقت آنها را خوانديد با خود فكر كنيد كه كدام يك از آنها فكر و روح و اعصاب و احساس و ... شما را بيشتر درگير خود مي كند و بیشتر آژیر خطر را در ذهنتان به صدا در می آورد؟

1- به احتمال صد در صد، مورچه بنفش در آفريقا وجود دارد.

2- به احتمال يك هزارم در صد (احتمال بسيار ناچيز) خدا و مكاني به اسم جهنم وجود دارد كه نافرمانان را در آن مي اندازند.

گزاره اول از يك واقعيت قطعي گزارش مي دهد و گزاره دوم از يك واقعيت، با احتمالي نا چيز. خوب! كدام يك از اين دو گزاره فكر شما را بيشتر مشغول خود مي كند؟ اينجاست كه من مي گويم حتي اگر، احتمال يك پديده اي خيلي كم باشد ولي اگر، محتمل چيز بزرگي باشد باز آن پديده اهميت مي يابد. در واقع گاهي، محتمل از بس كه بزرگ است احتمال را تحت الشعاع خود قرار مي دهد. در نتيجه فقط ميزان احتمال مهم نيست بلكه ميزان بزرگي و ارزش خود پديده هم مهم است. اين قضيه در حالي است كه مسائلي چون وجود خدا و روز قيامت احتمال زيادي هم دارد. یعنی هم محتمل بزرگی است و هم احتمال زیادی دارد چون افراد زيادي كه به ظاهر موجه هم بوده اند از آن خبر داده اند.

به وسيله اين ابزار احتمال و محتمل مي توان به جنگ واقع گراياني رفت كه همواره دم از واقعيت ها و احتمال هاي صد در صد مي زنند. به احتمال صد در صد، مي دانيم كه امريكا از ما قوي تر است ولي اگر با احتمالات ناچيزي بتوانيم آرمان هايي چون شرف و استقلال و زير بار زور نرفتن را به دست بياوريم (كه محتمل هاي بزرگ و با ارزشي هستند) باز پرداختن به آرمان ها و در نظر نگرفتن واقعيت ها مي تواند عملي منطقي باشد. رسیدن به آرمان ها حتی اگر احتمال کمی داشته باشد ولی چون آرمان محتمل بزرگی است پس آرمان خواهی باز ارزش خود را حفظ خواهد کرد.  

                  آرمانگرايي، كنشي غير منطقي و غیر عقلانی نیست.

--------------------------------------------------------------------