
شايد تصويري كه از رفتار يك روشنفكر در ذهن داريم تصويري همراه با ملايمت و انعطاف پذيري فراوان باشد. اينگونه تصور مي كنيم كه روشنفكر و يا دانشمند انساني است فارغ از هرگونه تعصب. به ما ياد مي دهند اگر مي خواهيد انديشمند باشيد هيچ چيز را نبايد براي خود واجد ارزش قلمداد كنيد. در حالي كه بر عكس، علم، همواره با تئوري پردازي و پا فشاري بر نظريه ها رشد كرده است. چند وقت پيش مصاحبه با يك دانشمند زيست شناس را در روزنامه مي خواندم. اين دانشمند پير مي گفت دانشمندان امروزي بيش از حد مهربان و منعطف شده اند زماني كه ما جوان بوديم سر تئوري هاي علمي خود با هم نزاع مي كرديم و گاه كارمان به زد و خورد مي كشيد. دانشمند يك انسان شل و ول و بي تعصب نيست. دانشمند با تحقيق و تفكر، نظام فكري مي سازد و تئوري پردازي مي كند و با تئوري خود به چالش با ديگر تئوري ها مي پردازد و در اثر اين چالش ها نظريه خود را صيقل مي دهد. دانشمند نه تنها عاري از ارزش نيست بلكه با ارزش هايش به ميدان نبرد مي رود. رشد و پيشرفت علم نياز به همين تعصب ها، پافشاري ها و استقامت ها دارد. علم با مخالفت و لج بازي رشد مي كند. روحيه علمي يك روحيه حريص و ماجراجوست نه يك روحيه معتدل و منعطف. اگر قرار باشد هر انديشمندي به خاطر نظر ديگران و اكثريت دست از افكار خود بردارد امروز نمي فهميديم كه زمين گرد است. اين امر فقط با استقامت و كوتاه نيامدن گاليله مسجل شد و الا گاليله مي توانست تسليم نظر ارباب كليسا و اكثريت جامعه شود. انديشمند از اينكه همگان با نظرياتش مخالف باشند هراسي ندارد. کسی که نظریه و ایده ای دارد باید بدون واهمه آن را بیان کند و باید با تعصب از نظریه اش دفاع کند ( هرچند ممکن است ایده اش غلط باشد ) و مخالفان نیز باید با تعصب او را نقد کنند.
فرض كنيد تنها يك نفر روي كره زمين زندگي مي كرد اگر اين فرد شروع به تحقيق و تفكر كند و نظامي فكري ترتيب دهد و كتابي نيز بنويسد چون هيچكس ديگري وجود ندارد كه با او مخالفت كند او نمي تواند به تنهايي علم را گسترش دهد. همين مخالفت هاست كه در فرايند تخريب و بازسازي افكار آن را تعالي مي بخشد.
تئوري پردازي و رشد علم نياز به شجاعت، ماجراجويي، تعصب، حرص و چالش دارد.
---------------------------------------------------------------------------------------------
نتیجه گیری سیاسی :
مي توان متفكران امروزي را به دو دسته شجاع و ترسو تقسيم بندي كرد. بعضي روشنفكران با صراحت و قاطعيت نظريه خود را اعلام مي كنند و روي آن پاي مي فشارند اما بعضي ديگر نظريات خود را زير الفاظ مبهم مي پوشانند و به طرزي رياكارانه سعي مي كنند تا اولآ خود را با سواد نشان دهند و از آن فجيع تر سعي مي كنند نظريه ها و اهداف خود را به شكلي موذيانه مطرح كنند. مطهري، برتراند راسل را گرچه با افكار ملحدانه تحسين مي كند زيرا او را متفكري صريح و شجاع مي داند كه حرفش را مي زند. نيچه با شجاعت وصراحت تمام افكار مادي و اومانيستي خود را مطرح مي كند ولي امثال بعضي به اصطلاح روشنفكران چون خاتمي افكار سكولاريستي و ليبرال خود را زير عبا و عمامه خود مخفي مي كنند. دكتر سروش كه با صراحت و با افتخار اعلام مي كند يك سكولار است بسي شرف دارد به امثال اين آخوندهاي رياكار. جناب نوري زاده كه در شبكه هاي ماهواره اي بر ضد انقلاب فعاليت مي كند و علنآ با نظام جمهوري اسلامي مبارزه مي كند بسيار شجاع تر از افرادي چون سازمان مجاهدين انقلاب (آرمين، تاج زاده و ...) عمل مي كند. من به شخصه براي ضد انقلابی چون نوري زاده ارزش بيشتري قائلم تا كساني كه در لباس ميش و از درون در صدد استحاله اين نظام اند.
در عمل هم مشاهده مي كنيم كه دانشمندان شجاع و صاحب نظر ماندگار شده اند و اسم و رسم و مكتبي از خود بر جاي گذاشته اند و تاريخ نشان خواهد داد كه نظريه شجاعانه جنگ تمدن هاي هانتينگتون خواهد ماند یا دكترين رياكارانه گفتگوي تمدن ها. تنها فايده دكترين جناب خاتمي اين بود كه ايشان به بركت آن با پول بيت المال به سفرهاي خارجي زيادي رفتند و پس از خروج از قدرت هم براي خود دفتر و دستكي درست كردند تا باز به مسافرت و سخنراني بپردازند.
((اگر اين حرف ها برايتان خيلي عجيب و غريب جلوه مي كند به ياد بياوريد كه اينجا وبلاگ واژگون است و قرار نيست حرف هايي مثل هميشه در آن بشنويد.))
همه چیز این دنیا سر جای خودشه تنها به این شرط که نگاه مان واژگون باشد
----------------------------------------
و ای انسان چه چیز تو را نسبت به پروردگارت مغرور کرده است؟ سوره 82 آیه 6
خانه |
ايميل
آخرين نوشته هاي وبلاگ