موزه یعنی جایی که تو را می برد به اعماق تاریخ. جایی که به ما می فهماند که ما و هم نسلان ما تنها کسانی نیستیم که در کره زمین زیسته ایم و تنها کسانی هم نخواهیم بود که در آن خواهیم زیست. وقتی به موزه میروی می فهمی که بشر موجودیت خود را از تاریخ وام می گیرد و مایی که مغرورانه خودمان را برتر و کامل تر از اجدادمان تصور می کنیم تنها بر دوش میراث گذشتگان است که ایستاده ایم. موزه، جای عجیبی است. انسان امروزی که غرق امروزی بودن است هرچقدر هم که گذشته را نفی کند ولی همواره حسرت گذشته را می خورد. بشر امروز واقعآ دیوانه است. شعار تغییر و تحول و پیشرفت می دهد و وقتی همه چیز را تغییر داد موزه می سازد تا حسرت همان چیزهایی را بخورد که نابودش کرده و نام آن را هم می گذارد میراث فرهنگی!! این سخن به معنای مخالفت با تغییر و تحول و انقلاب نیست بلکه منظور فهم درست این مفاهیم است. هستی در حرکت و تکاپوست و همواره دریچه های جدیدی به روی بشر منکشف می شود. اما فهم نادرست این تحول طلبی یعنی اینکه گذشته و حال را برای رسیدن به آینده ای مبهم نفی کنیم و به اسم پیشرفت خواهی خواهان تغییر در همه چیز باشیم. پیشرفت را نباید همواره در جلو رفتن تعبیر کرد. گاه باید به عقب رفت و پس رفت کرد. بیماری که مریض شده از دکتر میخواهد که او را به وضعیت قبل برگرداند بدین معنا پزشک ها و بیمارها مرتجع اند چون خواهان ارجاع به گذشته اند.

انسان متوهم امروزی که خود را از اجداد گذشته اش باهوش تر و کامل تر می داند کافی است به ظرافت و اندیشه ای که در اشیای موزه است توجه کند و بفهمد که انسان های ده هزار سال پیش از چه ذوق و اندیشه ای برخوردار بوده اند. به خوبی می توان فهمید که دیدگاه خطی و تکاملی به تاریخ مسخره ترین نگاهی است که می توان به تاریخ داشت. تاریخ، عرصه بروز و ظهور امکان هاست. هر دوره ای از تاریخ، امکانات و خصلت های خود را دارد. اگر سه هزار سال پیش اتومبیل نبوده بدین معنا نیست که بشر توانایی اختراع اتومبیل را نداشته بلکه بدین معناست که شرایط آن دوره اقتضا نمی کرده که اتومبیل اختراع شود. به واقع در آن دوران بشر نیازی به اتومبیل نداشته که آن را اختراع کند و الا بشر در همیشه تاریخ توانایی و هوش و استعداد همه چیز را به صورت بالقوه داشته است. آنهایی که اجدادشان را میمون های نفهم می دانند کافی است به موزه بروند تا بفهمند خودشان میمون نفهم اند. به واقع من نظریه تکامل داروین را نفی نمی کنم بلکه سو استفاده هایی که از داروینیسم می شود را متهم می کنم. تکامل داروینی غلط یا درست مربوط به حوزه زیست شناسی است. نمی توان آن را به جامعه و فرهنگ و تاریخ تعمیم داد. چه بسا که در بسیاری موارد بشر امروز وحشی تر و عقب افتاده تر از اجداد خویش باشد.

-------------------------------------------

برای سومین بار همراه با چند تن از دوستان خیلی خوب به موزه ایران باستان رفته بودم جو گیر شدم و نوشتم. موزه ها مرا هیجان زده می کنند.

ابتدا می خواستم این تیتر را بزنم : ای کسی که اجدادت را میمون میدانی! میمون جد و آبادته! / از طرف اجدادت